Fungicydy – ciężki bój z grzybami

Żyjemy w niełatwych czasach. Galopująca inflacja idzie w parze z kryzysem energetycznym i zagrożeniem powracającą cyklicznie pandemią. Wszelkie działania mające na celu poprawienie jakości życia są teraz bardziej niż kiedykolwiek wcześniej potrzebne – nie wolno sobie pozwalać na żadne marnotrawstwo. Tyczy się to również rolnictwa i uprawy roślin. Tegoroczna susza już się daje we znaki i dołącza niestety do całego repertuaru niebezpiecznych zjawisk. Plony wymagają pieczołowitej pracy, także z punktu widzenia ochrony przed rozmaitymi chorobami. Walka z grzybami, owymi zabójcami upraw, jest nierówna ale konieczna, aby ochronić zasiewy i rozkwitające rośliny użytkowe. Głównym orężem w tym boju są fungicydy, których dotyczy niniejsze opracowanie.

Czym są fungicydy i jaka jest ich rola?

Fungicydy to nic innego, jak chemiczne środki ochrony roślin. Stosuje się je w celu zwalczania lub tłumienia chorób roślin w dużych i specjalistycznych uprawach ogrodniczych. Uprawy polowe są narażone na liczne schorzenia, także bakteryjne i wirusowe, wspomniane fungicydy działają tylko na choroby grzybicze. Występują one, gdy zarodniki grzybów kiełkują i przenikają do roślin. Taki grzyb rośnie sobie wewnątrz lub na roślinie i może się rozmnażać, uwalniając dalsze zarodniki, prowadząc jednocześnie do wtórnych infekcji.

Hodowla odpornościowa z użyciem fungicydów jest ważną strategią ograniczania strat upraw spowodowanych chorobami. Wrodzony układ odpornościowy pozwala roślinom rozpoznawać ich patogeny, często zapewniając wysoki poziom odporności. Taka oporność jakościowa jest jednak często szybko przezwyciężana, gdy patogeny ewoluują, aby uniknąć rozpoznania. Konieczna jest wówczas ingerencja człowieka wyposażonego w środki grzybobójcze.

Jak w praktyce działają środki grzybobójcze?

Generalnie działanie takie zależy od rodzaju środków. Fungicydy występują bowiem na rynku w kilku podstawowych odmianach.

W pierwszym rzędzie wymienimy tutaj fungicydy powierzchniowe. Charakteryzują się one tym, że działają na powierzchni liści, zapobiegając kiełkowaniu lub wnikaniu zarodników grzybów do rośliny. Te fungicydy wymagają największej staranności podczas aplikacji, ponieważ pełne pokrycie na skażonej powierzchni rośliny ma kluczowe znaczenie dla skuteczności środka.

Fungicydy ogólnoustrojowe (wgłębne) oraz systemowe działają z kolei wewnątrz rośliny, działając jednocześnie zapobiegawczo i leczniczo. Mają one szczególną zdolność do zatrzymania infekcji grzybiczej już po jej wystąpieniu. Warto jednak dodać, ze nie mają one takiej mocy sprawczej by naprawić uszkodzoną tkankę, dlatego należy je stosować jeszcze przed wystąpieniem poważnej infekcji.

Napisane przez Bartłomiej Pietrzak